Renaturyzacja II

Odnośniki

Ułatwienia dostępu

Treść

TŁO PROJEKTU

Biebrzański Park Narodowy położony jest w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim na obszarach dwóch powiatów: grajewskiego i monieckiego, 3 gmin:  Goniądz, Rajgród i Grajewo. Park został utworzony w 1993 r. i jest największym parkiem narodowym w Polsce. Powierzchnia Parku wynosi 59223 ha. Obszary leśne w Parku zajmują 15547 ha, grunty rolne - 18182 ha, a nieużytki - słynne Bagna Biebrzańskie, w rzeczywistości najbardziej cenne przyrodniczo ekosystemy - 25494 ha. Biebrzański Park Narodowy chroni rozległe i prawie niezmienione dolinowe torfowiska z unikalną różnorodnością gatunków roślin, ptaków i innych zwierząt oraz naturalnych ekosystemów. Dolina Biebrzy jest bardzo ważnym miejscem gniazdowania, żerowania i odpoczynku dla ptactwa wodno-błotnego, toteż w roku 1995 została wpisana na listę siedlisk konwencji RAMSARowskiej tj. obszarów mokradłowych o międzynarodowym znaczeniu, zwłaszcza jako środowiska życia ptactwa wodno-błotnego. Jednym z największych wyzwań i zadań jakie ma do spełnienia Park jest poprawa i odtwarzanie stosunków wodnych w dolinie Biebrzy oraz utrzymanie w stanie otwartym ekosystemów nieleśnych.

   W ciągu ostatnich 150 lat stosunki hydrograficzne uległy tu znaczącym przemianom. Sieć hydrograficzna jest w znacznym stopniu zmieniona wskutek wykopania w XIX w. kanałów i intensywnych prac melioracyjnych w XX w. Powstały dwa duże kanały:
Kanał Woźnawiejski i Kanał Rudzki oraz kilka mniejszych m.in.: Łęg, Kapicki. Dla ekosystemów bagiennych, które w tym rejonie występowały albo w wyniku trwałego podtopienia wodami gruntowymi, bądź na skutek corocznych, wiosennych zalewów, przekopanie sztucznych kanałów oznaczało dramatyczną zmianę warunków zasilania. Doprowadziło to do zatrzymania procesów torfotwórczych i degradacji torfowisk w wyniku procesu murszenia oraz zmiany zbiorowisk roślinnych.

Te niekorzystne zmiany pogłębiają się, szczególnie w sąsiedztwie kanałów. W wielu pracach naukowych dotyczących tego terenu stwierdzano konieczność poprawy warunków wodnych na tym obszarze.

   Praca W.Maleszewskiego z 1861 r. omawia jak powstały dwa główne kanały kanały Rudzki, Woźnawiejski ,  a także pomniejsze : Kapicki i Łęg.

Maleszewski pisał: „Dla osuszenia tych błot projektowane i wykonane zostały główne dwa kanały, oprócz licznych rowów. Jeden kanał podług projektu miał mieć prawie 9433 , szeroki na 32 stop warsz. , głęboki na 10 stóp – oszacowano go na rs 33577*. Drugi kanał dla ściągnięcia wody z Jegrzui  długi, na 10120 pr., szer. 24 stóp Warsz., głęboki 7 stóp, ze spadkiem 18 stóp – obliczono na rs 13397. Pierwotne anszlagi  zostały znacznie podwyższone, a to w celu zupełnej zamiany bagien na łąki użyteczne.”**

  Kanały, o których pisze Maleszewski : Rudzki i Woźnawiejski,  powstały pomiędzy 1845 a 1861 rokiem po wielkiej klęsce głodu w 1944 w ramach robót publicznych.  Kanały te miały ułatwić odpływ nadmiaru wód z podmokłych łąk bagiennych, aby umożliwić dostęp do tych łąk i ułatwić sianokoszenie.

Aby zapewnić ludności zamieszkującej kotlinę Biebrzy środki do życia zmeliorowano także pola. To przedsięwzięcie zapoczątkowało proces wykorzystywania łąk bagiennych do celów rolnych.

Kanał Rudzki , powstały w XIX wieku liczy sobie 16,7 km . Odgałęzia się on od rzeki Ełk pod Rudą i uchodzi do Biebrzy pod Osowcem, przejmując przepływ rzeki Ełk. Koryto rzeki, wpadając uprzednio do Biebrzy pod Wroceniem, począwszy od odgałęzienia kanału Rudzkiego,  aż do połączenia z Jerzgnią przestało prowadzić wodę z górnej części dorzecza, stając się korytem martwym. Stąd pochodzi nazwa tego odcinka „Martwy Ełk”. Jerzgnia stała się w ten sposób samodzielnym dopływem Biebrzy.

Kanał Woźnawiejski liczy sobie 8 km długości. Odchodzi on od Jerzgni wpadając do dawnego koryta rzeki Ełki, tworząc cięciwę łuku utworzonego przez jegrznię i Ełk. Nie przejmuje on jednak całego przepływu Jegrzni tj. w przypadku Kanału Rudzkiego.

Kanały Kapicki i Łęg znajdujące się w centralnej części Basenu Środkowego wskutek braku konserwacji uległy niemal całkowitemu zanikowi tak, że na niektórych odcinkach trudno odnaleźć ich pierwotny bieg.

 ……

*stopa warszawska = stopa staropolska, tj. warszawska – do 1819 r. = 29,78 cm

**Do 1897 r. w Rosji obowiązywał bimetalizm – wartość 1 rs (rubla srebrem) wynosiła 0,76 dolara.

 

Obszar projektu jest zlokalizowany w Basenie Środkowym doliny Biebrzy i jest włączony do sieci programów Natura 2000. Stanowi część Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków (PLB 200006 Ostoja Biebrzańska) i Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk (PLH 200008 Dolina Biebrzy). Całkowita powierzchnia obszaru projektu to 13 452 ha. Wielkość obszaru projektu odzwierciedla potrzeby ograniczania negatywnego wpływu zmian stosunków wodnych, a tym samym pozwoli na utrzymanie procesów bagiennych na terenach naturalnych albo ich przywrócenie na siedliskach zdegradowanych.

grafika,miniatura,6360,-.png

Rys historyczny

die Karte Karls de Perthess von 1795
die Karte Karls de Perthess von 1795
Reymann's Special-Karte 1855 r.
Reymann's Special-Karte 1855 r.
Taktische Karte Polens WIG (Warschauer Aktienindex) von 1929
Taktische Karte Polens WIG (Warschauer Aktienindex) von 1929
Dunlop-Strassenkarte 1932 r.
Dunlop-Strassenkarte 1932 r.

Treść

Projekt LIFE13 NAT/PL/000050 „Renaturyzacja sieci hydrograficznej w Basenie Środkowym doliny Biebrzy. Etap II”

Dane kontaktowe

Biebrzański Park Narodowy

Osowiec-Twierdza 8 

19-110 Goniądz

Tel. (+48) 857 383 039

Fax (+48) 857 383 021

Pokój nr 26

Godziny otwarcia

7.30-15.30

Stopka

Renaturyzacja sieci hydrograficznej w Basenie Środkowym doliny Biebrzy Etap II
Projekt i realizacja: extranet.pl
Idę do góry

Rozmiar czcionki

Wersja o wysokim poziomie kontrastu

Przełącz się na widok strony o wysokim kontraście.
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku 'Graficzna wersja strony' znajdującego się w górnej części witryny.